Από τις 28 Ιουνίου 2025, η προσβασιμότητα δεν είναι πια μόνο θέμα καλής πρακτικής για ένα μεγάλο μέρος των ψηφιακών υπηρεσιών. Με την Ευρωπαϊκή Πράξη Προσβασιμότητας — στην Ελλάδα, τον ν. 4994/2022 — e-shops, τραπεζικές εφαρμογές, υπηρεσίες κράτησης εισιτηρίων και άλλες υπηρεσίες προς καταναλωτές πρέπει να μπορούν να χρησιμοποιηθούν από όλους, και από ανθρώπους με αναπηρία.
Το θέμα όμως δεν είναι μόνο νομικό. Η προσβασιμότητα αγγίζει αποφάσεις που συνήθως θεωρούνται καθαρά αισθητικές: το χρώμα του brand, το λεπτό γκρι κείμενο, το slider της αρχικής, το μενού που ανοίγει με hover. Σε αυτόν τον οδηγό θα δείτε ποιους αφορά ο νόμος, τι ζητά στην πράξη και ποιες σχεδιαστικές επιλογές χρειάζεται να αλλάξουν.
Τι είναι η Ευρωπαϊκή Πράξη Προσβασιμότητας
Η Ευρωπαϊκή Πράξη Προσβασιμότητας (European Accessibility Act, EAA) είναι η Οδηγία (ΕΕ) 2019/882, που θέτει κοινές απαιτήσεις προσβασιμότητας για προϊόντα και υπηρεσίες σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ελλάδα την ενσωμάτωσε με τον ν. 4994/2022 (ΦΕΚ Α' 215/18.11.2022), και οι απαιτήσεις εφαρμόζονται από τις 28 Ιουνίου 2025.
Ο δημόσιος τομέας είχε ήδη αντίστοιχες υποχρεώσεις για τους ιστότοπους και τις εφαρμογές του από προηγούμενη ευρωπαϊκή οδηγία. Η νέα Πράξη επεκτείνει τη λογική στον ιδιωτικό τομέα — συγκεκριμένα σε υπηρεσίες που απευθύνονται σε καταναλωτές.
Ποιες επιχειρήσεις αφορά
Ο νόμος (άρθρο 3) καλύπτει συγκεκριμένες κατηγορίες υπηρεσιών, όχι κάθε ιστοσελίδα:
- Ηλεκτρονικό εμπόριο — e-shops και εφαρμογές μέσω των οποίων ο καταναλωτής αγοράζει από απόσταση.
- Τραπεζικές υπηρεσίες για καταναλωτές, όπως το e-banking.
- Ηλεκτρονικά βιβλία και το λογισμικό ανάγνωσής τους.
- Υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών, όπως τηλεφωνία και μηνύματα.
- Πρόσβαση σε οπτικοακουστικά μέσα, όπως πλατφόρμες τηλεόρασης και video-on-demand.
- Επιβατικές μεταφορές — ιστοσελίδες, εφαρμογές, ηλεκτρονικά εισιτήρια και πληροφόρηση για αεροπορικές, οδικές, σιδηροδρομικές και θαλάσσιες μεταφορές.
Υπάρχει και μια σημαντική εξαίρεση: οι πολύ μικρές επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες — με λιγότερα από 10 άτομα προσωπικό και ετήσιο κύκλο εργασιών ή ισολογισμό έως 2 εκατ. ευρώ — απαλλάσσονται από τις απαιτήσεις (άρθρο 5). Ένα μικρό e-shop με τρία άτομα, για παράδειγμα, δεν έχει την υποχρέωση. Ένα e-shop με δεκαπέντε υπαλλήλους, την έχει.
Και η εταιρική ιστοσελίδα παρουσίασης; Αν η επιχείρησή σας δεν πουλά online σε καταναλωτές και δεν ανήκει σε μία από τις παραπάνω κατηγορίες, η ιστοσελίδα σας πιθανότατα δεν εμπίπτει στον νόμο. Αυτό δεν σημαίνει ότι η προσβασιμότητα δεν την αφορά — σημαίνει ότι εκεί είναι επιλογή ποιότητας, όχι νομική υποχρέωση. Για τη δική σας περίπτωση, η σωστή απάντηση έρχεται από τον νομικό σας σύμβουλο.
Τι ζητά στην πράξη: WCAG 2.1, επίπεδο AA
Ο νόμος περιγράφει τις απαιτήσεις σε γενικούς όρους: η υπηρεσία πρέπει να είναι αντιληπτή, λειτουργική, κατανοητή και στιβαρή. Στην πράξη, τεκμήριο συμμόρφωσης δίνει το εναρμονισμένο ευρωπαϊκό πρότυπο EN 301 549, το οποίο για ιστοσελίδες και εφαρμογές παραπέμπει στις οδηγίες WCAG 2.1, επίπεδο AA του W3C.
Οι WCAG δεν είναι μια γενική σύσταση «να είναι φιλική η σελίδα». Περιέχουν συγκεκριμένα, μετρήσιμα κριτήρια — αναλογίες αντίθεσης, χρόνους, συμπεριφορά στο πληκτρολόγιο. Και εκεί αρχίζει να επηρεάζεται ο σχεδιασμός.
Πώς η προσβασιμότητα αλλάζει τον σχεδιασμό μιας ιστοσελίδας
Πολλές από τις πιο δημοφιλείς σχεδιαστικές τάσεις συγκρούονται με τα κριτήρια των WCAG. Δεν σημαίνει ότι μια προσβάσιμη ιστοσελίδα πρέπει να είναι βαρετή — σημαίνει ότι κάποιες επιλογές πρέπει να σχεδιαστούν διαφορετικά.
1.Χρώματα και αντίθεση: το brand δοκιμάζεται
Το κείμενο πρέπει να έχει αναλογία αντίθεσης τουλάχιστον 4.5:1 με το φόντο του (3:1 για μεγάλο κείμενο). Το αγαπημένο ανοιχτό γκρι των minimal σχεδίων, π.χ. #999999 σε λευκό, δίνει μόλις 2.85:1 — δεν περνά. Το πιο ανοιχτό γκρι που περνά σε λευκό φόντο είναι περίπου το #767676. Ένα χρυσό τύπου #D4AF37 σε λευκό φτάνει μόλις 2.1:1: ως διακοσμητικό στοιχείο είναι εντάξει, ως χρώμα κειμένου όχι.
Το ίδιο ισχύει και για στοιχεία που δεν είναι κείμενο: τα περιγράμματα των πεδίων μιας φόρμας και τα εικονίδια που μεταφέρουν πληροφορία χρειάζονται αντίθεση τουλάχιστον 3:1. Και η πληροφορία δεν μπορεί να δίνεται μόνο με χρώμα — ένα πεδίο με λάθος δεν αρκεί να γίνει κόκκινο.
2.Κείμενο πάνω σε φωτογραφίες, βίντεο και εφέ γυαλιού
Ένας λευκός τίτλος πάνω σε φωτογραφία μπορεί να διαβάζεται τέλεια στο σκοτεινό σημείο της και καθόλου στο φωτεινό. Η αντίθεση πρέπει να επαρκεί σε όλο το κείμενο, όχι κατά μέσο όρο. Αυτό συνήθως σημαίνει σκίαση ή διαβάθμιση πίσω από το κείμενο, ή προσεκτική επιλογή εικόνας — και ειδική προσοχή στα ημιδιάφανα «glass» στοιχεία, που αλλάζουν φόντο καθώς κάνετε scroll.
3.Sliders, animations και περιεχόμενο που κινείται μόνο του
Ό,τι κινείται ή αλλάζει αυτόματα για περισσότερα από πέντε δευτερόλεπτα — ένα slider στην αρχική, ένα κυλιόμενο banner — πρέπει να μπορεί ο χρήστης να το σταματήσει ή να το κρύψει. Και τίποτα δεν πρέπει να αναβοσβήνει περισσότερες από τρεις φορές το δευτερόλεπτο. Τα εφέ δεν απαγορεύονται· χρειάζονται έλεγχο και μέτρο.
4.Μενού και κουμπιά που δουλεύουν χωρίς ποντίκι
Κάθε λειτουργία πρέπει να είναι διαθέσιμη από το πληκτρολόγιο. Ένα μενού που ανοίγει μόνο με hover, ένα custom dropdown ή ένα παράθυρο που δεν κλείνει με Esc αποκλείουν όσους πλοηγούνται με Tab ή με αναγνώστη οθόνης. Το στοιχείο που έχει την εστίαση πρέπει να φαίνεται καθαρά — το να αφαιρεθεί το περίγραμμα εστίασης «επειδή χαλάει την αισθητική» είναι από τα πιο συνηθισμένα λάθη.
5.Εικονίδια χωρίς κείμενο και εικόνες χωρίς περιγραφή
Ένα κουμπί που είναι μόνο ένα εικονίδιο χρειάζεται όνομα που μπορεί να διαβάσει ο αναγνώστης οθόνης. Κάθε εικόνα που μεταφέρει πληροφορία χρειάζεται εναλλακτικό κείμενο, ενώ οι καθαρά διακοσμητικές πρέπει να αγνοούνται. Τα βίντεο με ομιλία χρειάζονται υπότιτλους.
6.Φόρμες: το placeholder δεν είναι ετικέτα
Τα πεδία χρειάζονται ορατές ετικέτες — το γκρι κείμενο μέσα στο πεδίο που εξαφανίζεται μόλις αρχίσετε να γράφετε δεν αρκεί. Τα λάθη πρέπει να εξηγούνται με λέξεις («Το email δεν είναι έγκυρο»), όχι μόνο με ένα κόκκινο περίγραμμα. Σε ένα e-shop, αυτό αφορά κάθε βήμα του checkout.
7.Zoom και μικρές οθόνες
Το κείμενο πρέπει να μπορεί να μεγαλώσει στο 200% χωρίς να χάνεται περιεχόμενο, και η σελίδα να λειτουργεί σε πλάτος 320 pixel χωρίς οριζόντιο scroll. Κουτιά με σταθερό ύψος, που κόβουν το κείμενο όταν μεγαλώσει, είναι κλασικό πρόβλημα. Εδώ η προσβασιμότητα συναντά το σωστό responsive design.
Γιατί δεν αρκεί ένα «accessibility plugin»
Στην αγορά κυκλοφορούν widgets που υπόσχονται «συμμόρφωση με μία γραμμή κώδικα»: ένα κουμπί στη γωνία της σελίδας με επιλογές αντίθεσης και μεγέθους γραμματοσειράς. Δεν μπορούν όμως να διορθώσουν ένα μενού που δεν λειτουργεί με πληκτρολόγιο, μια φόρμα χωρίς ετικέτες ή εικόνες χωρίς περιγραφή — αυτά λύνονται στον κώδικα και στον σχεδιασμό.
Ενδεικτικά, τον Ιανουάριο του 2025 η αμερικανική Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου (FTC) υποχρέωσε έναν από τους γνωστότερους παρόχους τέτοιων εργαλείων, την accessiBe, να πληρώσει 1 εκατ. δολάρια, επειδή διαφήμιζε ότι το εργαλείο της μπορεί να κάνει οποιαδήποτε ιστοσελίδα συμβατή με τις WCAG χωρίς να μπορεί να το τεκμηριώσει.
Τι προβλέπεται για τη μη συμμόρφωση
Ο ν. 4994/2022 (άρθρο 26) προβλέπει διοικητικές κυρώσεις, που επιβάλλονται με βάση την αρχή της αναλογικότητας: λαμβάνονται υπόψη η έκταση της μη συμμόρφωσης, το είδος και το μέγεθος της επιχείρησης και η συνεργασία της με τις αρχές ελέγχου. Για τις υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών αρμόδια είναι η ΕΕΤΤ και για τους παρόχους οπτικοακουστικών μέσων το ΕΣΡ. Η διάταξη για τις κυρώσεις τροποποιήθηκε με τον ν. 5218/2025.
Στο διαδίκτυο θα συναντήσετε συγκεκριμένα ποσά προστίμων. Όπου δεν συνοδεύονται από παραπομπή στη διάταξη που τα ορίζει, αντιμετωπίστε τα με επιφύλαξη και ζητήστε την ισχύουσα εικόνα από τον νομικό σας σύμβουλο.
Για υπηρεσίες με συμβάσεις που είχαν συναφθεί πριν από τις 28 Ιουνίου 2025, ο νόμος (άρθρο 28) επιτρέπει να συνεχίσουν αμετάβλητες έως τη λήξη τους, και το αργότερο για πέντε χρόνια. Αυτή η μεταβατική περίοδος δεν αφορά τη νέα ιστοσελίδα ή το νέο e-shop που σχεδιάζετε σήμερα.
Η καλή είδηση: όταν σχεδιάζεται από την αρχή, κοστίζει λιγότερο
Η προσβασιμότητα είναι ακριβή όταν προστίθεται σε μια έτοιμη ιστοσελίδα: τότε σημαίνει αλλαγές σε χρώματα, components και κώδικα που ήδη λειτουργούν. Όταν όμως η παλέτα, η τυπογραφία και τα components σχεδιάζονται εξαρχής με τα κριτήρια των WCAG, το κόστος είναι πολύ μικρότερο — και το αποτέλεσμα συχνά πιο καθαρό.
Τα οφέλη δεν σταματούν στους χρήστες με αναπηρία. Ευανάγνωστο κείμενο, σαφείς φόρμες και σελίδες που δουλεύουν παντού βοηθούν κάθε επισκέπτη — από τον χρήστη στο κινητό κάτω από τον ήλιο μέχρι τον μεγαλύτερο σε ηλικία πελάτη. Και η σωστή, σημασιολογική δομή που χρειάζεται ένας αναγνώστης οθόνης είναι η ίδια που βοηθά τις μηχανές αναζήτησης να καταλάβουν τη σελίδα σας.
Ένας γρήγορος έλεγχος που μπορείτε να κάνετε σήμερα
- Πληκτρολόγιο: πατήστε Tab από την αρχή της σελίδας. Φαίνεται πού βρίσκεστε; Μπορείτε να ανοίξετε το μενού, να συμπληρώσετε τη φόρμα και να ολοκληρώσετε μια αγορά χωρίς ποντίκι;
- Zoom: μεγεθύνετε τη σελίδα στο 200%. Χάνεται ή κόβεται κείμενο;
- Αντίθεση: ελέγξτε τα χρώματα κειμένου με ένα εργαλείο contrast checker. Ο στόχος είναι 4.5:1.
- Κίνηση: υπάρχει slider ή animation που δεν σταματά;
- Φόρμες: έχουν όλα τα πεδία ορατή ετικέτα; Τα λάθη εξηγούνται με κείμενο;
Τα αυτόματα εργαλεία ελέγχου εντοπίζουν μόνο ένα μέρος των προβλημάτων — πολλά, όπως η λογική σειρά πλοήγησης ή η ποιότητα ενός εναλλακτικού κειμένου, θέλουν ανθρώπινο έλεγχο. Και, όπως με τα cookies και τον GDPR, η συμμόρφωση δεν είναι μια εργασία που κλείνει μία φορά: κάθε νέα σελίδα και κάθε νέο προϊόν χρειάζεται τον ίδιο έλεγχο, ως μέρος της τεχνικής υποστήριξης της ιστοσελίδας.
Συχνές ερωτήσεις
Η εταιρική μου ιστοσελίδα πρέπει να συμμορφωθεί;
Εξαρτάται από το τι κάνει. Ο ν. 4994/2022 αφορά συγκεκριμένες υπηρεσίες προς καταναλωτές, όπως το ηλεκτρονικό εμπόριο, οι τραπεζικές υπηρεσίες και οι μεταφορές. Μια ιστοσελίδα που απλώς παρουσιάζει μια επιχείρηση πιθανότατα δεν εμπίπτει, ένα e-shop που πουλά σε καταναλωτές πιθανότατα ναι.
Έχω μικρό e-shop. Με αφορά;
Αν η επιχείρησή σας έχει λιγότερα από 10 άτομα προσωπικό και ετήσιο κύκλο εργασιών ή ισολογισμό έως 2 εκατ. ευρώ, απαλλάσσεται από τις απαιτήσεις για τις υπηρεσίες. Αν ξεπερνά αυτά τα όρια, η υποχρέωση ισχύει.
Ποιο επίπεδο προσβασιμότητας ζητείται;
Στην πράξη, το επίπεδο AA των WCAG 2.1, μέσω του ευρωπαϊκού προτύπου EN 301 549 που δίνει τεκμήριο συμμόρφωσης.
Αρκεί ένα accessibility widget;
Όχι. Τα widgets μπορούν να προσφέρουν επιλογές όπως μεγαλύτερα γράμματα, αλλά δεν διορθώνουν τα προβλήματα στον κώδικα και στον σχεδιασμό — πλοήγηση με πληκτρολόγιο, ετικέτες φορμών, εναλλακτικά κείμενα.
Από πότε ισχύει;
Από τις 28 Ιουνίου 2025. Για υπηρεσίες με συμβάσεις που είχαν συναφθεί νωρίτερα, προβλέπεται μεταβατική περίοδος έως τη λήξη τους, το αργότερο πέντε χρόνια.
Το κείμενο αυτό είναι γενική ενημέρωση και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Για τη συγκεκριμένη περίπτωσή σας, συμβουλευτείτε τον νομικό σας σύμβουλο. Πηγές: Οδηγία (ΕΕ) 2019/882, ν. 4994/2022 και WCAG 2.1.
